Writing in MUBI's Notebook, Leonardo Goi argues that Christopher Nolan's "The Odyssey," for all its visual grandeur, gives up much of the difficulty and mystery of Homer's poem. He opens with a scene from Godard's "Contempt," in which Fritz Lang argues with an American producer about whether Odysseus must be made into a hero a modern audience can identify with. Lang calls the idea foolish: Odysseus is not a modern neurotic. Nolan, in Goi's view, has fallen into exactly that trap, turning Odysseus into a returning soldier wrestling with guilt and the damage of war. Goi does not deny the film its splendor. It is the first feature ever shot entirely with IMAX cameras, and its great set pieces arrive one after another. Yet beneath the spectacle Nolan reduces the story to a family drama about a husband far from home, a hopeful wife and a son looking for answers. Matt Damon plays Odysseus, Anne Hathaway is Penelope and Tom Holland is Telemachus. The gods, everywhere in Homer, are almost entirely absent here, apart from Athena, played by Zendaya, watching over him. In Homer, Odysseus is cunning, deceitful, violent, loving and vengeful all at once. Nolan's version is mostly a man full of regret and suffering. Katie Kadue writes in The New Republic that this Odysseus is too simple a man to have a guilt complex at all, and resembles someone you might meet in group therapy more than the scheming storyteller and unfaithful husband of the ancient epic. Goi sees the change as of a piece with Nolan's lifelong attraction to men tormented by conscience, from "Memento" and Batman through to "Oppenheimer." There is another side to the argument. Emily Wilson, the celebrated translator of "The Odyssey" into English, has attacked the film fiercely. Goi replies that Wilson too, by trading the ornate vocabulary of earlier translations for plainer language, wanted to put the text into new hands, and that as Theo Nash writes in Slate, every translation is itself an interpretation, so Nolan cannot be condemned merely for departing from the text. Nolan himself has said that if the film invites present-day readings, that comes not only from his own choices but from the values a contemporary audience brings to an ancient story. In the end Goi counts this as the film's greatest achievement: it has put one of the founding texts of Western literature back at the center of attention, and sent a new generation to read it.
اودیسه‌ای باشکوه، اما بی‌ابهام
لئوناردو گوی در مجله MUBI می‌نویسد «اودیسه» کریستوفر نولان با وجود عظمت بصری، بخشی از پیچیدگی و رازآلودگی اثر هومر را از دست داده است. او بحث را با صحنه‌ای از فیلم «تحقیر» ژان لوک گدار آغاز می‌کند؛ جایی که فریتس لانگ با تهیه‌کننده‌ای آمریکایی بر سر این اختلاف دارد که آیا باید اودیسئوس را به قهرمانی تبدیل کرد که تماشاگر امروز با او همدلی کند. لانگ می‌گوید این کار احمقانه است، چون اودیسئوس مرد روان‌رنجور امروزی نیست. از نگاه گوی، نولان به همان دام افتاده و اودیسئوس را به سربازی بازگشته از جنگ تبدیل کرده که با احساس گناه و آسیب روانی دست و پنجه نرم می‌کند. نویسنده در عین حال شکوه فیلم را انکار نمی‌کند. این نخستین فیلم تاریخ سینماست که تماما با دوربین آیمکس ساخته شده و صحنه‌های بزرگ آن پیاپی می‌آیند، اما در زیر این نمایش، نولان داستان را به درامی خانوادگی درباره شوهری دور از خانه، همسری امیدوار و پسری در جست‌وجوی پاسخ فرو می‌کاهد. مت دیمون نقش اودیسئوس را دارد، آن هاتاوی پنه‌لوپه و تام هالند تلماک را. خدایان که در متن هومر همه‌جا حاضرند، در فیلم تقریبا غایب‌اند و تنها آتنا با بازی زندیا بر او نظر دارد. در متن هومر، اودیسئوس مردی است حیله‌گر، دروغگو، خشن، عاشق و کینه‌جو، همه با هم. نسخه نولان بیشتر قهرمانی پشیمان و رنج‌دیده است. کیتی کدو در New Republic می‌نویسد این اودیسئوس ساده‌تر از آن است که اصلا عقده گناه داشته باشد، و بیشتر به آدمی می‌ماند که در جلسه گروه‌درمانی می‌بینید تا به قصه‌گوی زیرک و شوهر خیانتکار حماسه کهن. گوی این تغییر را ادامه علاقه همیشگی نولان به مردان گرفتار عذاب وجدان می‌بیند، از «ممنتو» و بتمن تا «اوپنهایمر». بحث یک سوی دیگر هم دارد. امیلی ویلسون، مترجم نامدار «اودیسه» به انگلیسی، فیلم را به تندی کوبیده است. گوی پاسخ می‌دهد که خود ویلسون هم با ساده کردن زبان ترجمه‌های پیشین می‌خواست متن را به دست خواننده تازه برساند، و به نوشته تئو نش در Slate، هر ترجمه‌ای خودش یک تفسیر است؛ پس نمی‌توان نولان را تنها به جرم فاصله گرفتن از متن محکوم کرد. نولان هم گفته اگر فیلم به خوانش امروزی راه می‌دهد، این تنها از انتخاب‌های او نمی‌آید، بلکه از ارزش‌هایی است که تماشاگر امروز با خود به داستانی کهن می‌آورد. گوی سرانجام بزرگ‌ترین دستاورد فیلم را همین می‌داند که یکی از متن‌های بنیادین ادبیات غرب را دوباره به مرکز توجه آورده و نسل تازه‌ای را به خواندن آن کشانده است.