ویس و رامین

عکس · کارگردان آربی اوانسیان · فرخنده باور، شمسی فضل‌اللهی · تخت جمشید، چهارمین جشن هنر شیراز، ۱۹۷۰ · عکس اجرا · ویکی‌مدیا کامنز ‖ Director Arby Ovanessian · Farkhondeh Bavar, Shamsi Fazlollahi · Persepolis, fourth Shiraz Arts Festival, 1970 · production photo · Wikimedia Commons ▶ شنیدن در منبع ↗

عکس · آربی اوانسیان · تخت جمشید ۱۹۷۰ · دو عکس اجرا (عکاس مهدی خانساری) در گزارش مصور مهستی افشار، انجمن آسیا، ص ۲۳ ‖ Arby Ovanessian · Persepolis 1970 · two production photos (photographer Mehdi Khansari) in Mahasti Afshar's illustrated report, Asia Society, p. 23 ▶ شنیدن در منبع ↗

نقد · مهستی افشار · Iran Namag، سال ۴، شمارهٔ ۲ (تابستان ۲۰۱۹) · ستایش‌آمیز ‖ Mahasti Afshar · Iran Namag, vol. 4, no. 2 (summer 2019) · admiring ¶ اجرای اوانسیان، برنامهٔ افتتاح جشن چهارم با موضوع «تئاتر و آیین»، با غروب خورشید هم‌زمان می‌شد و با برافروختن آتش به پایان می‌رسید؛ تمهیدی با «لایه‌های عمیق معنوی» که بعدها در کار پیتر بروک هم بازتاب یافت. متن را نشانهٔ ظرفیت دراماتیک منظومه‌های فارسی می‌داند. ¶ Ovanessian's opening production of the 1970 'Theatre and Ritual' festival was timed to the setting sun and ended with a fire, a device with 'deep, spiritual undertones' later echoed by Peter Brook; the text shows the untapped dramatic value of Persian narrative poems. ▶ شنیدن در منبع ↗

عکس · آربی اوانسیان (طراحی و کارگردانی) · کاخ آپادانا، تخت جمشید، چهارمین جشن هنر شیراز · ۵ شهریور ۱۳۴۹ · سه صفحه عکس صحنه از مهدی خوانساری، ریچارد دیکسون و مریم زندی در کتاب «تئاتر و سینمای آربی اوانسیان» ‖ Arby Ovanessian (design and direction) · Apadana Palace, Persepolis, 4th Shiraz Arts Festival · 27 August 1970 · three pages of stage photographs by Mehdi Khansari, Richard Dixon and Maryam Zandi in the book 'The Theatre and Cinema of Arby Ovanessian' ▶ شنیدن در منبع ↗

نقد · ایروینگ واردل · مجلهٔ Gambit، شمارهٔ ۱۸ و ۱۹، ۱۹۷۱ (نقل در گاه‌شمار همان کتاب) · ستایش‌آمیز ‖ Irving Wardle · Gambit magazine, nos. 18-19, 1971 (quoted in the chronology of the same book) · admiring ¶ منتقد تایمز لندن از جلوه‌های فراموش‌نشدنی اجرا یاد می‌کند؛ ظاهر شدن ملکه بر پلکان چنان که گویی از دل سنگ جان می‌گیرد و گریز هراسانش در تاریکی آپادانا. ¶ The Times critic recalls haunting effects such as the Queen appearing on the stairway as if stirring out of stone and her panic-stricken flight across the Apadana. ▶ شنیدن در منبع ↗

نقد · ایرج زُهَری (منتقد) · گفت‌وگو در همان کتاب، تهران ۲۰۰۳ · ستایش‌آمیز ‖ Iraj Zohari (critic) · interview in the same book, Tehran, 2003 · admiring ¶ زهری توضیح می‌دهد که اوانسیان در «ویس و رامین» با بهره از زمان و مکان واقعی و اجرای غروب در تخت جمشید، صحنهٔ کلاسیک را رها کرد و تجربه‌ای همانند تعزیه در تکیه آفرید. ¶ Zohari explains how the sunset staging at Persepolis used real time and space, abandoning the proscenium for a ta'ziyeh-like experience. ▶ شنیدن در منبع ↗

این اجراها روایت‌های گوناگون همین اثرند و ممکن است با نت این صفحه تفاوت داشته باشند.